Rheoli chwyn

Rydym yn gyfrifol am reoli chwyn a geir ym mharciau, ystadau tai a phriffyrdd mabwysiedig y ddinas.

Mae ein contractwr yn defnyddio Glyffosad Rosate 360 TF nad yw'n cynnwys unrhyw rybuddion perygl ar ei label, ac sydd wedi'i gymeradwyo gan yr Is-adran Rheoleiddio Cemegau.

Rydym yn cymryd materion amgylcheddol o ddifrif a'n nod yw parhau i leihau ein defnydd o chwynladdwyr.

Fel rhan o'n Polisi Amgylcheddol, rydym yn adolygu ein harferion yn rheolaidd fel y gallwn leihau'r effaith ar yr amgylchedd ac ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol.

Lle y gallwn, byddwn yn gweithio i leihau'r defnydd o blaladdwyr drwy:

• gyflwyno technoleg arbenigol,
• defnyddio adjiwfantau i leihau faint o blaladdwyr sydd eu hangen, acasesu triniaethau ac arferion gwahanol a sut y gallent weithio.

Ers 2021, rydym wedi mynd ati i leihau ein defnydd o blaladdwyr yn y ddinas:

Sylwer, nid yw'n ofynnol mwyach i'n contractwr chwistrellu o amgylch gwaelod coed ym mhob ardal lle mae gwair wedi'i dorri.

Polisi Amgylcheddol

​​Mae Cyngor Caerdydd yn gyflogwr o bwys yn rhanbarth de-ddwyrain Cymru gan gyflogi gweithlu o tua 11,320 o bobl (Ebrill 2020). Mae'r Cyngor yn darparu amrywiaeth helaeth o wasanaethau gan gynnwys gwasanaethau amgylcheddol, cymdeithasol, addysg a thai ar gyfer poblogaeth ddinesig o tua 366,903 (canol 2020) ac o ganlyniad mae'n cael effaith sylweddol ar yr amgylchedd lleol, yn gadarnhaol a negyddol. 

Mae Cyngor Caerdydd yn cydnabod ei rôl a'i gyfrifoldeb dros ddiogelu a gwella'r amgylchedd. Datganodd Cyngor Caerdydd Argyfwng Hinsawdd ym mis Mawrth 2019, ac mae'n gweithio tuag at ddod yn sefydliad ac yn ddinas garbon niwtral erbyn 2030, fel y nodwyd yng Ngweledigaeth Caerdydd Un Blaned y Cyngor.

Mae gan y Cyngor rôl i arwain drwy esiampl a helpu i wella'r amgylchedd o fewn y sefydliad, a thrwy gydweithio gyda phartneriaid.

Mae Cyngor Caerdydd wedi ymrwymo i:

• Wella'i berfformiad amgylcheddol yn barhaus er mwyn sicrhau yr effeithir cyn lleied â phosibl yn andwyol ar yr amgylchedd, drwy ddilyn yr egwyddorion datblygu cynaliadwy a ymgorfforir yn Neddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol a system rheoli amgylcheddol y Ddraig Werdd;
• Cydymffurfio gyda phob deddfwriaeth a rheoliad amgylcheddol perthnasol,
• Annog arferion amgylcheddol cyfrifol gan ei gyflenwyr, ei gontractwyr a'i bartneriaid, a
• Bod yn sefydliad carbon niwtral erbyn 2030.

Yn benodol, bydd Cyngor Caerdydd yn:
 

• ​Rheoli gweithgareddau i sicrhau bod risg llygredd yn cael ei reoli, ei ddileu neu mor fychan âphosibl;
• ​Pennu, a gweithio i gyflawni, amcanion amgylcheddol sy'n:
  • Lleihau gwastraff a chynyddu cyfraddau ailgylchu,
  • Defnyddio cyn lleied â phosibl o ddŵr ac ynni, a'u defnyddio mewn ffordd effeithiol, gan gynnwys defnyddio ynni carbon isel ac adnewyddadwy pan fo hynny'n briodol,
  • Lleihau allyriadau carbon o'r cerbydau fflyd,
  • Blaenoriaethu dulliau trafnidiaeth cynaliadwy drwy annog defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus, beicio a cherdded,
  • Integreiddio cynaliadwyedd ac egwyddorion economi gylchol mewn gweithdrefnau caffael,
  • Hybu diogelwch gwydnwch bioamrywiaeth ac eco-systemau a'u gwella
• Adolygu perfformiad i sicrhau gwelliannau amgylcheddol parhaus; a​
• Chodi ymwybyddiaeth o faterion yn ymwneud â datblygu cynaliadwy, yn benodol mynd i'r afael â'r newid yn yr hinsawdd, o fewn y Cyngor, asiantaethau partner a'r cyhoedd. 
   

Hydref 2020
Paul Orders, Prif Weithredwr
Cyngor Caerdydd​

​​Clymog Japan

Gweld gwybodaeth am Clymog Japan.

Sut olwg sydd ar Glymog Japan?

• Ym mis Mawrth neu ddechrau mis Ebrill, mae egin coch-borffor yn ymddangos.
• Mae gan y planhigyn ddail siâp calon nodedig all fod yn 12cm o hyd.
• Erbyn mis Mehefin, gall y clystyrau fod yn 2-3m o daldra.
• Mae clystyrau o flodau hufennog yn ymddangos o fis Awst i fis Hydref.
• Yn y gaeaf mae'r dail a'r saethau'n marw'n ôl gan adael clystyrau o goesynnau gweigion.

Pam fod hwn yn broblem?

Nid yw Clymog Japan yn tarddu o'r Deyrnas Gyfunol. Nid yw'n cystadlu'n deg â'n rhywogaethau brodorol ac mae'n gallu lledaenu'n ddi-atal. Er nad yw Clymog Japan yn wenwynig i bobl, anifeiliaid neu blanhigion eraill, mae'n cynnig cynefin gwael i bryfed, adar a mamaliaid brodorol. Gall y planhigyn hwn achosi difrod i fannau arwyneb caled, a gall strwythurau syml fel waliau gael eu heffeithio hefyd os yw'r planhigyn yn tyfu gerllaw.

Rhwymedigaethau cyfreithiol i gael gwared ar Glymog Japan

Nid oes unrhyw ddeddfwriaeth benodol sy'n gofyn am ddileu Clymog Japan, ond mae'r canlynol yn rhoi rhai rheolaethau:

• Mae Deddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad (1981) yn datgan ei bod yn drosedd plannu neu achosi i Glymog Japan dyfu yn y gwyllt.
• Mae Deddf Diogelu'r Amgylchedd (1990) yn nodi bod torri deunydd clymog a deunydd pridd sy'n cynnwys deunydd rhism (gwraidd) yn cael eu dosbarthu fel gwastraff rheoledig a bod yn rhaid eu gwaredu'n ddiogel ar safle tirlenwi trwyddedig os cânt eu symud o'r safle gwreiddiol. Ni ddylid ei roi yn yr ailgylchu gwastraff gwyrdd na'i gludo i safleoedd tirlenwi, ac eithrio gan gontractwr gwastraff trwyddedig ac wedi hysbysu'r safle tirlenwi trwyddedig.

Ymgyfreitha trydydd parti

Gellir erlyn tirfeddianwyr am gostau neu iawndal os byddant yn methu ag atal Clymog Japan rhag lledaenu i eiddo cyfagos. Hefyd, gall methu â rheoli a gwaredu'r planhigyn yn gyfrifol arwain at erlyniad. Os yw Clymog yn effeithio arnoch o eiddo cyfagos, mae angen i chi weithredu cyn iddo agosáu at eich adeiladau.

Sut i gael gwared ar y Clymog

Mae 2 ddull y gellir eu hystyried:

• Cloddio
• Yn gyffredinol, nid yw hyn yn ateb realistig ar gyfer gerddi domestig - mae'n ffordd gyflym ond drud o ddelio â'r broblem. Dylai'r pridd gael ei gloddio'n llwyr i ddyfnder o tua 3 metr a'i waredu gan gludwr cymeradwy sy'n defnyddio cludiant wedi'i selio i safle tirlenwi sydd wedi'i drwyddedu i ymdrin â'r gwastraff arbennig hwn.
• Chwistrellu gyda chwynladdwr cymeradwy

Mae'r chwynladdwr mwyaf effeithiol i'w ddefnyddio gyda Chlymog Japan yn cynnwys y cynhwysyn gweithredol Glyffosad. Ceir hwn mewn amrywiaeth o chwynladdwyr sydd ar gael i'r garddwr domestig.

Mae Glyffosad yn effeithiol ar Glymog Japan er nad yw'n lladd y planhigyn ar unwaith. Mae'r cemegyn yn cael ei amsugno drwy'r dail a'i gymryd i mewn i'r system wreiddiau. Rhaid defnyddio hwn yn unol ag argymhellion y gwneuthurwr, ac mae'n bwysig sylweddoli y bydd hefyd yn lladd unrhyw blanhigion eraill sy'n tyfu'n agos at y Clymog os cânt eu chwistrellu hefyd.

Er mwyn gwneud y mwyaf o effaith y cemegyn, mae'n well chwistrellu ym mis Medi a dechrau mis Hydref pan fydd y planhigyn yn dal i dyfu. Mae hyn yn cynyddu cyfaint y plaladdwyr sy'n cael ei amsugno gan y planhigyn, sy'n mynd ag ef i'r system wreiddiau wrth i dwf arafu tuag at y gaeaf.

Os oes ardal rhy fawr i chi ei chwistrellu eich hun, neu os byddai'n well gennych ddefnyddio cwmni arbenigol dylech ymgysylltu â chontractwr sydd wedi'i achredu gan PCA a chan Amenity Assured.

Sylwch, hyd yn oed ar ôl trin y planhigyn fel hyn am sawl blwyddyn, mae'n dal yn bosibl i rywfaint o'r system wreiddiau barhau'n hyfyw yn ddwfn yn y pridd ac i'r planhigyn ailymddangos o fewn 5 mlynedd i'r gwaith chwistrellu.

Os yw'r planhigyn yn tyfu mewn mwy nag un eiddo bydd angen i chi sicrhau bod pob ardal yn cael ei thrin i atal ail-heintio o dir cyfagos.

Sut i gael gwared ar Glymog Japan o ardd

Mae coesynnau a gwreiddiau'r gwaith hwn yn cael eu dosbarthu fel gwastraff arbennig, ac mae hyn yn golygu na all trigolion preifat eu cludo i'r safle Amwynder Dinesig na'u hychwanegu at y casgliad gwastraff gwyrdd ar garreg y drws.

Gallwch gael gwared ar y gwastraff naill ai drwy adael y deunydd yn sych a pydru ar eich tir eich hun neu losgi'r deunydd planhigion ar y safle yn drylwyr (mae'n drosedd tynnu'r deunydd i dir arall o dan Ddeddf Diogelu'r Amgylchedd 1990).

Er bod llosgi'n ffordd effeithiol o waredu, dylid rhoi sylw i faint, lleoliad ac amseriad unrhyw dân, gan y gall mwg o safleoedd fod yn niwsans statudol o dan Ddeddf Diogelu'r Amgylchedd 1990. Cysylltwch â'r gwasanaeth Rheoli Llygredd ar 02920 871650 i gael rhagor o gyngor ar losgi.

Beth i'w wneud os oes gennych Glymog Japan yn dod o dir cyfagos

Mae angen i chi gysylltu â'r tirfeddiannwr a gofyn iddynt gymryd camau rhesymol i reoli'r planhigyn ar eu tir, gan leihau'r posibilrwydd y bydd yn lledaenu i'ch tir chi. Dechreuwch gyda thrafodaethau cyfeillgar, ond os nad yw hynny'n mynd i unman, holwch eich cwmni yswiriant adeiladau (bydd rhai yn gweithredu ar eich rhan mewn materion o'r fath) neu ymgynghorwch â chyfreithiwr.

I gael rhagor o wybodaeth, e-bostiwch [email protected]